Nghệ thuật ngồi thiền

Nghệ thuật ngồi thiền

Khi ngồi thiền, ta nên ngồi như thế nào để thân thể được thư thái và thoải mái nhất. Ta có thể ngồi trong tư thế kiết già hoặc bán già hay một tư thế nào đó mà ta cảm thấy dễ chịu và thả lỏng hoàn toàn các cơ bắp trên cơ thể mình. Cùng Jade House (www.jadehosuevn.com) chia sẻ những kiến thức bổ ích khi ngồi thiền nhé!

Ngồi yên để thiền

Trong suốt thời gian ngồi thiền, ta chỉ cần ngồi yên và tận hưởng hơi thở vào và hơi thở ra. Thở cho thật thoải mái và ý thức trọn vẹn từng hơi thở vào và hơi thở ra. Ngồi thiền là khoảng thời gian dưỡng thân thể và tâm thế, ta được nghỉ ngơi và trị liệu một cách trọn vẹn. Ta cũng có thể tu tập trong tư thế nằm; trong khi nằm, ta theo dõi hơi thở vào, hơi thở ra, mỉm cười thảnh thơi và thả lỏng toàn thân.

Khi ngồi thiền, ta nên ngồi như thế nào để thân thể được thư thái và thoải mái nhất. Ta có thể ngồi trong tư thế kiết già hoặc bán già hay một tư thế nào đó mà ta cảm thấy dễ chịu và thả lỏng hoàn toàn các cơ bắp trên cơ thể mình. Đầu và sống lưng giữ thẳng, không nghiêng hay cong về phía trước hoặc phía sau, vẹo về bên trái hoặc bên phải, không nên gồng mình trong khi ngồi thiền mà thả lỏng hoàn toàn. Ta có thể ngồi thiền trên gối ngồi (toạ cụ) hoặc trên mặt phẳng có đệm êm là tốt nhất. Ta có thể tự thiết kế gối ngồi với các loại đá quý trị liệu như Tourmaline, thạch anh, đá núi lửa để tận dụng nguồn năng lượng thiên nhiên giúp quá trình ngồi thiền đạt hiệu quả cao nhất.

Gối ngồi thiền phải vững vàng và thoải mái thì ta ngồi thiền được lâu hơn. Nếu ngồi thiền trên toạ cụ thì nên chọn cho mình cái tọa cụ thích hợp với thế ngồi của cơ thể mình sao cho thoải mái nhất. Khi ngồi xuống, trước hết ta nên điều chỉnh tư thế ngồi như thế nào để có thể ngồi được lâu mà không bị tê chân hay bị mỏi mệt.

Sau khi đã điều chỉnh tư thế ngồi, ta bắt đầu theo dõi hơi thở vào và hơi thở ra, hoàn toàn chú ý tới hơi thở. Sau đó ta có thể chú ý tới tư thế ngồi của mình; rồi tu tập thả lỏng hoàn toàn các cơ bắp trên khuôn mặt bằng hơi thở quán niệm. Khuôn mặt của ta có khoảng ba trăm thớ cơ vo cùng linh hoạt. Mỗi khi tức giận, lo lắng hoặc sợ hãi thì các cơ bắp trên khuôn mặt mình trở nên căng thẳng. Khuôn mặt mình lúc bấy giờ rất dữ tợn, khó coi. Nếu thở vào và ý thức về khuôn mặt của mình, thở ra – mỉm cười, thì ta sẽ làm thư giãn hàng trăm cơ bắp trên khuôn mặt của ta. Làm sao để biểu hiện của cơ mặt thật thoải mái, dễ chịu. Cứ như thế, ta sử dụng ánh sáng quán niệm tới hai bả vai, rồi hai cánh tay v.v.. Rồi ta tiếp tục tu tập như thế đối với tất cả các bộ phận của cơ thể. Đây là một phép tu tập khoan thai rất hữu hiệu. Theo phép tu tập này, ta không cần phải cố gắng mệt mỏi. Hãy để cơ thể thư thái một cách tự nhiên nhất.

Nếu quá trình tu tập gây mệt mỏi, căng thẳng thì không thể thành công được. Khi ngồi thiền tạo cảm giác căng thẳng hai vai và ngực của ta trở nên khó chịu và có thể tạo ra những cơn đau nhức khó chịu. Khi ngồi xem ti vi, mình đâu cần phải cố gắng cực nhọc đến vậy, mình có thể ngồi xem ti vi, ca nhạc hàng giờ mà không cảm thấy mỏi mệt. Khi ngồi thiền, ta thường có khuynh hướng tranh đấu với chính mình nên không thể ngồi yên được lâu.

Nên ngồi như thế nào cho thật thoải mái giống như khi mình ngồi trên ghế solon để xem phim, hay nghịch điện thoại. Không tranh đấu, không cố gắng gồng bản thân mình là chìa khóa của việc ngồi thiền thành công. Chỉ cần ngồi cho thật yên, ngồi ngay ngắn, thoải mái và thưởng thức phép màu là mình đang được ngồi yên, đang thở vào và thở ra, như thế đã là thành đạt rồi. Ngồi trong tư thế thư thái, nhận diện, quán sát và mỉm cười với những tâm ý và hành động đến và đi một cách đơn thuần, không đè nén hoặc xua đuổi. Ngồi yên là cơ hội cho cơ thể ta được nghỉ ngơi thực sự.

Khi ta rót nước táo vào ly và nước táo đang bị vẩn đục; muốn có được ly nước táo thơm, trong để uống thì ta phải đặt nó xuống mặ

t bàn khoảng từ năm đến mười phút để cho những cặn bã li ti trong ly nước táo chìm lắng xuống thì mới uống được. Tất nhiên, nếu mình cho phép cơ thể mình ngồi thật yên trong tư thế kiết già hoặc bán già, giữ thân ngay thẳng, thả lỏng hoàn toàn, theo dõi hơi thở quán niệm thì thân thể và tâm thế của mình sẽ được lắng dịu trở lại. Ngồi thiền là cơ hội để tận hưởng từng hơi thở vào và hơi thở ra, ý thức rằng mình đang còn sống và đang được ngồi yên là một hạnh phúc lớn. Đó là một phép nhiệm màu.

Ngồi yên để những tâm tư của mình được lắng đọng, mình sẽ tiếp xúc được với những nhiệm màu của sự sống đang có mặt trong giây phút hiện tại. Thời gian ngồi thiền là thời gian để ăn mừng sự sống. Ngồi yên được coi là một xa xỉ phẩm.

Quán niệm hơi thở ”Dài/ ngắn”

“Thở vào, và theo dõi hơi thở vào từ đầu cho tới cuối. Thở ra, theo dõi hơi thở ra từ đầu cho tới cuối.” Nghĩa là khi thở vào và thở ra, ta ý thức toàn vẹn chiều dài, chiều ngắn của hơi thở vào và hơi thở ra, từ đầu cho tới cuối. Tuyệt đối không can thiệp vào hơi thở, không cố làm cho hơi thở ngắn lại hoặc dài ra theo ý mình. Điều này rất quan trọng. Đối tượng quán niệm của hai bài tu tập đầu chỉ đơn thuần là hơi thở vào và hơi thở ra.

Hãy để cho hơi thở xảy ra theo nhịp điệu tự nhiên của nó. Sự tu tập của ta là thắp sáng ngọn đèn quán niệm và soi chiếu vào hơi thở. Công việc của ta là chỉ nhận diện tình trạng của hơi thở như nó đang là và mỉm cười, không uốn nắn, không gò ép, không can thiệp vào hơi thở.

Ta không thể diễn tả được sự chuyển động tuyệt vời và phép màu nhiệm của hơi thở. Ta không nên thao tác mệt nhọc trong khi thở; hãy để cho hơi thở ra/  vào một cách nhịp nhàng và tự nhiên, quan trọng là khi thở vào, mình biết mình đang thở vào; thở ra, mình biết mình đang thở ra. Đây gọi là hơi thở có ý thức.

Như ánh sáng mặt trời và cây cỏ. Ánh sáng mặt trời có sự tác động và ảnh hưởng lên cây cỏ, nhưng công việc của ánh sáng mặt trời là chiếu vào cây cỏ và bao trùm lấy chúng. Ánh sáng quán niệm cũng có tác dụng như thế đối với hơi thở.

Ta không nên gò ép hơi thở đi theo ý mình; chỉ nhận diện đơn thuần hơi thở vào như là hơi thở vào và hơi thở ra như là hơi thở ra. Nếu hơi thở vào ngắn, hãy để cho nó ngắn; nếu hơi thở ra dài, cứ để cho nó dài. Đừng cố làm cho chúng ngắn lại hoặc dài ra theo ý mình. Không nên uốn nắn hoặc gò ép hơi thở.

Nếu tiếp xúc với hơi thở bằng năng lượng quán niệm thì phẩm chất của hơi thở sẽ tiến bộ hơn và ta cảm thấy thân thể và tâm thế được thư thái và nhẹ nhàng. Sự an bình và hòa điệu của hơi thở giúp thân thể ta được an bình và hòa điệu, và khi thân an thì tâm cũng an. Thân và tâm tương thức, hòa hợp.

Ý nghĩa của quán niệm hơi thở khi ngồi thiền

Trong đời sống hàng ngày, ta thường bị những lo lắng, phiền muộn chế ngự. Ta suy nghĩ không ngừng. Trong ta dường như có cái đĩa CD đang quay liên tục, không bao giờ ngừng nghỉ hoặc giống như cái máy đang hoạt động suốt ngày.

Đầu óc của ta bị căng thẳng, rối loạn vì ta suy nghĩ, lo lắng quá độ và cuối cùng dẫn đến triệu chứng mất ngủ. Ta không biết cách dừng lại. Vì mất ngủ nên ta càng lo lắng và giải pháp cuối cùng là đi khám bác sĩ để xin thuốc ngủ. Sau khi đã uống thuốc ngủ, ta có thể ngủ được, nhưng trong giấc ngủ, thân tâm ta vẫn bồn chồn không yên, vẫn chạy, vẫn suy nghĩ, vẫn lo lắng, sợ hãi. Ta không thật sự được nghỉ ngơi và khi tỉnh giấc cơ thể uể oải, tâm thế không yên. Do đó liều thuốc hữu hiệu và an toàn nhất chính là hơi thở quán niệm.

Nếu ta nắm lấy hơi thở quán niệm để tu tập thì nội trong vòng năm, bảy phút thân tâm ta sẽ trở nên êm dịu, thư thái và ta có thể ngưng được dòng suy nghĩ một cách dễ dàng. Nếu ta theo dõi, bám sát hơi thở vào và hơi thở ra từ đầu cho tới cuối, không tán loạn thì dòng suy nghĩ tự nó sẽ ngưng lại thôi.

Hai chữ “vào / ra” không phải là ý niệm, không phải là sự suy nghĩ, hai chữ ấy là sự hướng dẫn cho hơi thở quán niệm. Khi suy nghĩ nhiều thì ý niệm về sự sống trở nên nghèo nàn.

Nếu ta kiểm soát được suy nghĩ, hạn chế suy nghĩ tiêu cực, tăng cường suy nghĩ tiêu cực thì ý niệm về sự sống phong phú, đa dạng hơn. Thân thể khỏe manh và tâm thể hạnh phú, dĩ nhiên ta sẽ trở nên an bình và thư thái hơn.

(Dunji, Sưu tầm và biên soạn)

Digiprove sealCopyright secured by Digiprove © 2019 Tran  Minh