Xác định các giai đoạn ung thư

Ý nghĩa của việc xác định giai đoạn ung thư

Trong điều trị ung thư, muốn điều trị có kết quả tốt thì bệnh ung thư phải được phát hiện và chẩn đoán sớm để không bỏ qua “giai đoạn vàng” của việc điều trị ung thư. Việc xác định các giai đoạn của ung thư là một bước vô cùng cần thiết, nhờ đó, chúng ta có thể dễ dàng đánh giá sự tiến triển và mức độ nặng nhẹ của bệnh, hỗ trợ cho kế hoạch điều trị và kéo dài thời gian sống cho bệnh nhân.

Giai đoạn ung thư quyết định việc điều trị: Kế hoạch điều trị phụ thuộc vào loại và giai đoạn ung thư. Thứ tự của các phương pháp điều trị, như hóa trị, xạ trị hoặc phẫu thuật sẽ được quyết định phụ thuộc vào giai đoạn ung thư.

Giai đoạn ung thư giúp dự đoán cơ hội hồi phục: dựa vào giai đoạn ung thư có thể dự đoán khả năng thuyên giảm, sự phát triển, lan rộng hay quay trở lại của bệnh sau khi điều trị.

Giai đoạn ung thư giúp xác định các xét nghiệm phù hợp: bệnh nhân ung thư ở các giai đoạn khác nhau sẽ phù hợp với các xét nghiệm khác nhau. Do đó, dựa vào giai đoạn ung thư bác sĩ có thể chỉ định các xét nghiệm phù hợp để hỗ trợ việc chẩn đoán và điều trị bệnh.

Hỗ trợ thử nghiệm liệu pháp điều trị mới: nhờ vào việc xác định giai đoạn bệnh có thể so sánh được hiệu quả của những liệu pháp trị liệu ung thư mới giữa các đối tượng trong cùng 1 giai đoạn.

Đánh giá các giai đoạn ung thư dựa vào hệ thống TNM

Nguyên tắc

Nguyên tắc về giai đoạn do Uỷ ban về ung thư Mỹ (AJCC) và Liên minh Quốc tế Kiểm soát ung thư (UICC) xây dựng, dựa trên những kiến thức về sự phát triển của ung thư. Có một số hệ thống giai đoạn cho các nhóm ung thư khác nhau. Đối với hầu hết các bệnh ung thư, các giai đoạn được dựa trên các yếu tố chính:

  • Cơ quan nào trong cơ thể khởi phát ung thư?
  • Kích thước của khối u?
  • Đã di căn sang các hạch bạch huyết xung quanh?
  • Đã di căn tới các bộ phận nào của cơ thể?

Mục đích

Mục đích của các ký hiệu T, N và M và thang phân loại giai đoạn ung thư là để đánh giá mức độ ung thư, xác định tiên lượng và cách điều trị cho bệnh nhân.

Các kí hiệu giai đoạn ung thư

T (tumor): Chỉ kích thước và vị trí của khối u. T kèm theo các con số từ 0-4, kích thước của khối u được đo bằng cm. Trong đó có các kí hiệu:

  • Tx có nghĩa là chưa thể đánh giá được u nguyên phát
  • T0 có nghĩa là chưa có dấu hiệu u nguyên phát.
  • Tis có nghĩa là ung thư chỉ phát triển ở lớp mô ngoài cùng hay còn gọi là ung thư nội biểu mô (điều này thường tương đương với giai đoạn 0).
  • T1-T4 mô tả kích thước của khối u và mức độ mà nó đã lan đến các mô lân cận. Con số sau T càng cao, khối u càng lớn.

N (Nodes): được gọi là hạch bạch huyết, xác định ung thư đã lan đến hạch bạch huyết ở xung quanh hay chưa và mức độ lan xa của nó. Trong đó có các kí hiệu:

  • Nx có nghĩa là chưa thể đánh giá các hạch bạch huyết lân cận.
  • N0 có nghĩa là các hạch bạch huyết gần khối u không chứa ung thư, hay chưa bị xâm lấn.
  • N1-N3 mô tả kích thước, vị trí hoặc số lượng các hạch bạch huyết lân cận bị ảnh hưởng bởi ung thư.

M (Metastasis): tức là di căn, cho biết ung thư đã di căn đến các bộ phận khác của cơ thể hay chưa. Trong đó có các kí hiệu:

  • Mx có nghĩa là chưa thể đánh giá được di căn.
  • M0 có nghĩa là ung thư không lan rộng.
  • M1 có nghĩa là ung thư đã lan đến các cơ quan hoặc mô xa.

Các giai đoạn này còn được chia nhỏ, cụ thể hơn, với các ký tự như IIIA và IIIB. Hầu hết các bệnh ung thư xếp vào giai đoạn I là địa hoá hoặc chỉ giới hạn ở khu vực nơi các bệnh ác tính bắt đầu giai đoạn IV, có nghĩa là ung thư đã lan xa nguồn gốc của nó, thường là liên quan đến các cơ quan ở xa hẳn vị trí khối u chính.

Hệ thống xác định giai đoạn ung thư TNM chỉ áp dụng cho các bệnh ung thư có khối u đặc. Các hệ thống xác định giai đoạn khác sẽ được dùng cho các bệnh bạch cầu và các bệnh ung thư khác không hình thành các khối u đặc.

Các giai đoạn ung thư

Phân đoạn ung thư là một cách để nhóm các trường hợp lại với nhau và dự đoán khả năng thuyên giảm, có nghĩa là không có dấu hiệu ung thư trong cơ thể và sự sống sót của bệnh nhân. Nó cũng có thể giúp dự đoán liệu ung thư sẽ phát triển, lan rộng hay tái phát sau khi điều trị.

Hầu hết các loại ung thư có bốn giai đoạn, ký hiệu giai đoạn ung thư là I, II, III, IV. Một số bệnh ung thư cũng có ký hiệu ung thư là 0, tức giai đoạn 0 (không).

Giai đoạn 0

Giai đoạn này mô tả bệnh ung thư vẫn ở tại chỗ và chưa lan sang các mô lân cận. Khó có thể tìm ra bằng chứng các tế bào này có nguy cơ xâm lấn, lây lan đến các tế bào, bộ phận khác trong cơ thể. Trong giai đoạn này, nếu có thể thì chúng ta thường gặp các phương án điều trị như tiểu phẫu cắt bỏ bướu nhỏ ở mức độ bình thường.

Giai đoạn 1

Ở giai đoạn này, tế bào ung thư thường là một khối u nhỏ hoặc khối u chưa có khả năng lây lan sang các bộ phận khác. Nếu có, nó cũng chỉ lan rộng trong hạn mức “nội địa hóa”, không di căn đến các mô hoặc tế bào lân cận, và không có hạch bạch huyết  hoặc các bộ phận khác của cơ thể.

Nếu may mắn được phát hiện sớm và điều trị ngay lập tức thì 80% bệnh sẽ được điều trị dứt điểm. Quá trình điều trị ung thư ở giai đoạn này thường không gây đau đớn hoặc gây ra quá nhiều tác dụng phụ.

Giai đoạn 2

Trong giai đoạn này, các tế bào ung thư bắt đầu phát triển nhanh chóng, kích thước khối u đã lớn hơn nhiều so với 2 giai đoạn trước và bắt đầu lây lan tới các hạch bạch huyết gần nó. Tùy vào loại ung thư cụ thể mà tốc độ lây lan cũng khác nhau.

Nếu được điều trị sớm và chuyên sâu, người bệnh ung thư giai đoạn 2 có khả năng phục hồi nhanh hơn.

Giai đoạn 3

Ở giai đoạn này, kích thước của khối u đã lớn bất thường, khả năng phát hiện cao hơn nếu người bệnh thường xuyên đi khám sức khỏe. Giai đoạn này có hàng triệu tế bào, khối u ác tính được sản sinh và lan truyền rộng rãi sang các mô xung quanh và các tế bào ung thư xuất hiện trong các hạch bạch huyết gần hay còn gọi là di căn.

Tuỳ thuộc vị trí và mức độ phát triển của các tế bào, người bệnh có thể điều trị bằng hoá trị, xạ trị, miễn dịch trị hoặc phẫu thuật để loại bỏ tế bào ung thư.

Giai đoạn 4

Giai đoạn này có nghĩa là ung thư đã lan sang các cơ quan hoặc bộ phận khác của cơ thể. Nó được gọi là ung thư tiến triển hoặc di căn (ung thư giai đoạn cuối).

Khi bệnh ung thư phát triển đến giai đoạn cuối mới phát hiện thì khả năng điều trị bệnh cực kỳ thấp. Người bệnh ở giai đoạn này thường có suy nghĩ tiêu cực. Vì vậy, cần phải động viên khích lệ tinh thần người bệnh tốt hơn.

Mỗi bệnh ung thư có nguyên nhân, sự tiến triển, phương pháp điều trị và tiên lượng khác nhau. Những bệnh ung thư ở bề mặt như ung thư da, vú, tuyến giáp, khoang miệng… dễ phát hiện ở giai đoạn sớm, điều trị kịp thời, kết quả khả quan hơn. Những bệnh ung thư ở nội tạng như gan, phổi, não, thận, tụy… thường nguy hiểm hơn vì điều trị khó khăn hơn, và khó nhận biết sớm nếu như không thăm khám, tầm soát ung thư định kỳ.

(Dunji, Sưu tầm và biên soạn)

 

Digiprove sealCopyright secured by Digiprove © 2019 Tran  Minh